Vitaal Landelijk Gebied

De betekenis van het onderzoek voor EL&I 

In het regeerakkoord staat de ontwikkeling van een duurzame leefomgeving als een van de zes pijlers hoog op de agenda. Enkele specifieke punten uit het regeerakkoord, van belang voor EL&I in relatie tot de ontwikkeling van een vitaal landelijk gebied, zijn:

• een klimaatbestendige duurzame ruimtelijke inrichting van Nederland op basis van de Nieuwe Wet Ruimtelijke Ordening en Nota Ruimte;
• ontwikkeling van ruimtelijke projecten, zoals Nationale Landschappen, in samenhang met infrastructuur en vervoer en voldoend aan het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT);
• behoud en ontwikkeling van een vitaal platteland. De leefbaarheid (zowel op het platteland en als in woonwijken) moet verbeteren hetgeen onder andere wordt vertaald in de beleidsopgave om groen in en om de stad te stimuleren;
• vermaatschappelijking van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid met positieve gevolgen voor de kwaliteit van het landelijke gebied.

Daarnaast is er sprake van een hernieuwde bewustwording van de positieve effecten van landschap voor de samenleving. Onder het motto ‘Het landschap is van iedereen’ wil de minister van EL&I het landschap onder de aandacht van het grote publiek brengen. Deze aandacht voor het landschap vindt zijn weerslag in de Agenda Landschap, die eind 2009 door het ministerie van EL&I zal worden uitgebracht en stevig zal inzetten op behoud en versterken van de kwaliteit van het landschap.

Genoemde onderwerpen uit het regeerakkoord sluiten nauw aan op de beleidsdoelstellingen zoals verwoord In de beleidsnota Agenda voor een Vitaal Platteland (2004). Deze is gericht op het tot stand brengen van een vitaal en duurzaam platteland met een hoogwaardige omgevingskwaliteit, waarbij optimaal wordt ingespeeld op de veranderingen die zich in de komende decennia zullen voordoen.

Belangrijke veranderingen die in deze notitie voor het platteland zijn voorzien of worden voorgestaan, hebben betrekking op:

• Een grotere invloed van de Europese wet- en regelgeving op het Nederlandse platteland;
• Een verbreding van het economisch draagvlak in het landelijk gebied om de leefbaarheid te versterken;
• Het vergroten van de eigen verantwoordelijkheid van de bewoners;
• Het versterken van de maatschappelijke betekenis van het landelijk gebied als leef- en ontspanningsruimte voor de bevolking als geheel;
• Het duurzaam beheren van bodem, water, natuur en landschap waarbij (preventief) wordt ingespeeld op omgevingsveranderingen (klimaat) en veranderingen in wet- en regelgeving;
• Decentrale aansturing van gebiedsontwikkeling (centraal wat moet en decentraal wat kan). Hieraan is vorm gegeven door de vorming van één Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG) met een wettelijke verankering in WILG.

Wat opvalt in de genoemde nota’s is dat er sprake is van complexe, samenhangende problemen, diverse betrokkenen met elk hun eigen opvattingen met als gevolg onzekerheid en onenigheid over de oplossing, 

De uitdaging voor het cluster Vitaal Landelijk Gebied is daarom het duurzaam afstemmen van de maatschappelijke functies (ruimtegebruik) op de fysieke situatie van bodem, water en klimaat (robuuste ruimte). In gebiedsprocessen en in overeenstemming met nationaal en Europees plattelandsbeleid (gebiedsontwikkeling) worden de verschillende ruimteclaims op elkaar afgestemd en samenhangend gerealiseerd (Regeerakkoord 2007 – 2011).

Bij de ontwikkeling van een duurzame leefomgeving wordt met name aan de inzet van het kennis- en innovatiebeleid een prominente rol toebedacht. De overheid vindt het belangrijk om beleid steviger te wortelen in (wetenschappelijke) kennis en heeft daartoe recent ‘kenniskamers’ in het leven geroepen. In

Thema's