Familiestal

Doelstelling

• Ontwerp en ontwikkeling (praktijkrijp maken) van een innovatief jaarrond melkvee-houderijsysteem waarbij diergezondheid en welzijn centraal staat door dieren in een vaste familiegroep/kudde te houden, het kalf bij de koe te laten zogen en de dieren niet te onthoornen.
• De ontwikkeling van veterinaire en zootechnische kennis, praktische oplossingen en vaardigheden met betrekking tot dit nieuwe houderijsysteem op gebied van diergezondheid, voedselveiligheid en dierenwelzijn
• Kennisopbouw maatschappelijke acceptatie en perceptie nieuwe houderijsysteem
• Kennisverspreiding

Werkwijze

In 2007 is begonnen met het ontwerptraject waarbij input geleverd wordt door veehouders welke geëxperimenteerd hebben met het houden van dieren met hoorns, het laten zogen van de kalf bij de koe en het zoveel mogelijk stabiel houden van de koppel (droge koeien en lacterende koeien in een groep). In 2008 is een praktijknetwerk gestart door (biologische) veehouders. Het netwerk is het ontwerpbrein.

Het ontwerpproces zal verlopen volgens een stapsgewijs en gestructureerd proces, waar veel ruimte voor creativiteit is, en naar conceptuele vernieuwing en oplossingsrichtingen gezocht wordt. De informatie is traceerbaar en opnieuw te gebruiken. Informatie wordt verzameld door literatuurstudie en inventarisatie van ervaring bij diverse veehouders en overige (ervarings)deskundigen. De methode bestaat uit de volgende onderdelen en wordt zo veel mogelijk met veehouders en experts ingevuld:

1. Aanscherpen probleemdefinitie
2. Systeemanalyse en afbakening
3. Identificeren actoren en hun behoeften
4. Programma van eisen
5. Functieschema
6. Oplossingsfase onderdelen en totaal
7. Totaal ontwerp en visuele presentatie

Methode welke in projecten als “houden van hennen” en “comfortclass” toegepast zijn. In 2007 wordt een eerste ontwerpschets gemaakt in samenwerking met de groep ‘Farm Technology” van Wageningen UR. Dit proces wordt nader uitgewerkt in 2008. Het ontwerp zal bestaan uit een structuurbeschrijvingen van het nieuwe houderijsysteem en de hiervoor nodige technische hulpmiddelen. Deze dienen zodanig te zijn uitgewerkt en te zijn gedocumenteerd dat een proef met het nieuwe systeem kan worden gerealiseerd.

Het voorlopig ontwerp zal verder uitgewerkt worden tot een specifiek ontwerp welke toegespitst is op de specifieke locatie volgend door een bouwaanvraag. Het systeem of onderdelen daarvan zal op (5) verschillende geselecteerde praktijkbedrijven (deelnemers van het praktijknetwerk) en 1 proefbedrijf worden gerealiseerd.

Het systeem zal verder ontwikkeld worden (gedurende 2009-2012) om het arbeidstechnisch werkbaar en managebaar maken, waarbij ook de economische consequenties in kaart zullen worden gebracht. Hierdoor kunnen de bedrijven als voorbeeld en inspiratiebron dienen voor de sector en kunnen consequenties van het andere systeem getoetst worden op het proefbedrijf.

Na realisatie van het nieuwe systeem zullen ook diergezondheid en dierenwelzijn gemonitord worden. Wat is de invloed van het nieuwe systeem op productie, uiergezondheid, klauwgezondheid, dierziekten.

Onderzoek zal zich richten op de volgende onderdelen:
Het timebudget van de dieren zal in kaart worden gebracht: wat doen ze, hoe is de sociale interactie, is er stabiliteit binnen een kudde, hoe zit het met rangorde gevechten, is er sprake van en zo ja in welke mate van synchroniciteit van gedrag.

Intensieve monitoring van dierziekten (paratubercolose, salmonella, Bovine Virale Diarree (BVD), Infectieuse Bovine Rhinotracheïtis (IBR), kalverdiarree, respiratoire aandoeningen, leptospirose, klauw en uiergezondheid). Zijn deze ziekten te beheersen binnen het nieuwe systeem, welke (extra) maatregelen dienen te worden genomen.

Planning:

• Eind 2007 eerste houderij ontwerp wordt gepresenteerd
• Eind 2008 definitieve ontwerp gepresenteerd met structuurbeschrijving van de nodige technische hulpmiddelen
• Realisatie van het systeem op 5 praktijkbedrijven en 1 proefbedrijf, start 2009. Financiering moet 2008 rond komen
• Halverwege 2009, go/no go haalbaarheid van het systeem
• Monitoring, ontwikkeling en onderzoek nieuwe houderijsysteem start 2009 eind 2012 (of langer) Aparte studies met verschillende financiers voor deelonderzoeken.

Beoogd resultaat

Samenvatting bereikte resultaten in 2009

In 2009 is gewerkt aan communicatie van het familiekudde concept naar de buitenwereld toe middels een brochure en bundeling van wetenschappelijke kennis ten aanzien van kansen en knelpunten voor doorvoering van het familiekudde rapport in de praktijk.

Tevens is met het Netwerk een concretiseringsslag gemaakt van ontwerp naar bedrijfsplan voor de netwerkleden.

Productenlijst 2009

- Brochure Familiekudde met ontwerpen en concepten

- Twee netwerkbijeenkomsten

- Concretisering van Familiekudde ontwerp in bouwtekeningen voor specifieke situatie bij een van de Netwerkleden.

- Rapport Familiekudde State of the Art