Natuurlijk gezond - het gebruik van natuurlijke en plantaardige producten om dieren gezond te houden
Doelstelling
- Lange termijn: Bijdragen aan meer robuuste dieren, aan het verminderen van het voorkomen van dierziektes in de biologische veehouderij.
- Korte termijn: Veehouders handvaten geven hoe zij plantaardige producten op hun bedrijf kunnen toepassen ter voorkoming dat dieren ziek worden.
- Beperking in sectoren: biologische melkveehouderij, vleesvarkens en leghennenhouderij.
- Beperking door kennislancunes: verwacht wordt dat niet alle vragen die de veehouders hebben afdoende beantwoord kunnen worden. Vooral rondom dosis – effect relaties is niet alles bekend.
Werkwijze
Activiteiten
- Communiceren met veehouders over het gebruik van plantaardige producten als onderdeel van de gehele bedrijfsstrategie om dieren gezond te houden. Met name: het effect van het gebruik van plantaardige producten en overige management maatregelen (bedrijfshygiëne, all in all out, vermijden van stresssituaties, voorspelbare stressfactoren,.etc)
- Uitleg geven aan veehouders over praktische toepasbaarheid van meest voorkomende plantaardige producten op het veehouderijbedrijf: gisten, wieren, planten en extracten met als doel dieren gezond te houden.
- Desk screening van meest voorkomende plantaardige producten die door veehouders worden gebruikt, met als doel de praktische feiten van de plantaardige producten voor veehouders inzichtelijk te maken (oa de dosis effect relatie en de toxiciteit).
- Een profiel opstellen van de meest voorkomende plantaardige producten (dat antwoord geeft vragen als: ik wil pensverzuring voorkomen, welk middel kan ik daarvoor gebruiken, wanneer en in welke dosering moet het toegepast worden?)
- Mogelijkheden verkennen van bio markers waarmee (vroegtijdig) verandering in de gezondheid van het dier kan worden waargenomen. Hierdoor kan de toepasbaarheid van de producten worden vergroot.
Bovenstaande activiteiten worden met veehouders ‘gecommuniceerd’:
- stalboekje per sector
- training van veehouders en trainers/coaches (uit bedrijfsnetwerken)
- ‘zelf toepassen en ervaringen delen’ fase (veehouders samen met trainers/coaches via themagroep of studie groep van de bedrijfsnetwerken)
Er zal aldus nauw samengewerkt worden met de bedrijfsnetwerken zuivel, pluimveehouderij en varkensvlees. Hierin zijn al enkele groepen actief die met dit onderwerp werken (Antibiotica Vrij in Bedrijfsnetwerk Zuivel).
Medeaansturing van het project door vertegenwoordigers van de drie sectoren (nader in te vullen).
Betrokkenheid sector tot nu toe:
- Kennisbehoefte gepeild bij veehouders: Kees van Zelderen, Zwier van de Vegte, Chris Borren. Gechecked bij Edith Finke (DLV, begeleider bedrijfsnetwerken), Gerdien Kleijer (varkens dierenarts), Johanna Fink-Gremmels.
- De productwerkgroepen willen dat in dit project duidelijk wordt hoe veehouders fytotherapie in de praktijk kunnen toepassen. Dus aansluiting bij de vragen uit de praktijk en geen dierproeven.
Planning:
|
Periode |
Activiteit |
|
Jan - juli |
Desk screening producten Indeling, inhoud, profielen 3 stalboekjes, concept stalboekjes realiseren Voorbereiding training, toepassing en monitoring |
|
sept |
Training veehouders en trainers/coaches bedrijfsnetwerken. Bespreken concept versies stalboekjes |
|
okt - dec |
Toepassen en monitoren, terugkoppeling daarvan naar bruikbaarheid stalboekjes en training |
|
okt - dec |
Verkennen mogelijkheden biomarkers (o.a. literatuur), terugkoppeling daarvan naar bruikbaarheid stalboekjes en training |
|
jan - dec |
Projectleiding |
Beoogd resultaat
-
Er is een telefonische inventarisatie gemaakt van problemen in de sector
-
Er is een deskstudie gedaan voor screening van de beschikbare producten
-
Op grond hiervan zijn stalboekjes gemaakt. Daarin staat een hoofdstuk over het werken met natuurproducten (preventief gebruik, plaats binnen management, welke producten zijn toegestaan), de inzet van natuurproducten bij verschillende aandoeningen, achtergrondinformatie over natuurproducten, een alfabetische lijst van producten en leveranciers, een alfabetische lijst van kruiden en hun toepassingen en ten slotte een wetenschappelijk deel met daarin de achtergrond van de producten, met literatuur over effecten en de dosering.
-
Eind 2009 zijn concepten van de stalboekjes uitgedeeld op verschillende studiegroepen, waar ook presentaties zijn gehouden. Na verwerking van alle feedback werden de boekjes definitief gemaakt en gepresenteerd op de Biovak. De tekst zal als pdf beschikbaar komen op de Fyto-V site (www.fyto-v.nl), onder het kopje Stalboekjes.
-
Bij een aantal boeren is een bedrijfsbezoek gedaan (Sjaak Bouwman, Barend Mul, fam. Stokkers, Ben Timmerman, Tolakker (Utrecht). Bij een aantal wordt een coachingstraject ingegaan waarbij de middelen op het bedrijf worden ingezet en het gebruiksgemak zal worden geïnventariseerd.
Productenlijst 2009:
-
Stalboekje melkvee
Publiciteit en communicatie
-
twee Fyto-V posters (onderzoek) op FIGON geneesmiddelendagen Lunteren 12 okt 2009
-
twee Fyto-V posters (onderzoek) op Internationale conferentie Organic agriculture Odense (DK) 18-19 nov 2009
-
Hoofdstuk 16 (Ethnoveterinary Medical Practice in the EU- A Case Study of the Netherlands) in het Boek Ethnoveterinary Pharmacology (verschijnt in 2010) onder redactie van David Katerere (Zd Afrika)
-
overleg met buitenlandse collega-onderzoekers in Parma (FEEDSEG conferentie)
-
overleg met NL collega’s op de NVF-Studiegroep Dier en Kruid
-
lezing verzorgd bij de Studiegroep Dier en Kruid
-
presentatie stalboekjes door Johanna Fink bij Themagroep Antibioticumvrij 10 nov 2009 (melkvee)
-
presentatie stalboekjes door Gidi Smolders, 15 december
-
BioKennis bericht juli 2009: Biologisch vee natuurlijk gezond
-
EKO Land: 2010, nr. 1: Veehouderij zonder antibiotica, met natuurlijke weerstand zijn medicijnen niet langer nodig
-
workshop voorbereid die op BioVAK 2010 in januari wordt gehouden, samen met ondernemers.