De smaak van morgen, minimale inzet pesticiden en grondbewerkingsmethoden

Doelstelling

Het oplossen van deze kennislacune is complex en vraagt om een interdisciplinaire aanpak. De smaak van morgen pakt deze beide hardnekkige knelpunten aan vanuit een systeembenadering, op praktijkschaal en in samenhang met de uitgangspunten van de biologische landbouw. De oplossingen worden gezocht in de teelt (en productieketen) van de gewassen.

Werkwijze

Activiteiten en betrokkenheid sector:

Op PPO prof Broekemahoeve zijn twee bedrijfssystemen ingericht.

1. Productielandbouw (16 ha), gericht op een uniforme productie van hoogwaardige grondstoffen voor verwerkende industrie (voeding, cosmetica) en energie of uitgangsmateriaal voor de wereldmarkt. In een 1-op-6 vruchtwisseling worden pootaardappelen, ui, peen, graan, erwt en sluitkool geteeld. Dit systeem wordt beschikbaar gesteld voor vergelijking grondbewerkingsmethoden (zie verder). In het laatste jaar is gekozen voor maximale optimalisatie ziektebeheersing van de gewassen waarbij het meest bereikt kan worden. Dat is pootaardappel. Verder wordt erwt meegenomen in de metingen. Onderzoek naar FAB in kool wordt meegenomen vanuit co-financieringsonderzoek. Grondbewerkingsproeven vinden plaats in zomertarwe, winterpeen en pootaardappelen.
2. Belevingslandbouw (7 ha), gericht op een diverse productie in de stedelijke periferie waarbij directe relatie met consument vermarkt wordt. In een 1-op-6 vruchtwisseling werden in de voorgaande jaren consumptie aardappelen, ui, tulp (onder voorbehoud), aardbei, graan, diverse koolsoorten en erwt geteeld. Hierbij is in het laatste jaar gekozen voor maximale optimalisatie van een paar doelgewassen: consumptieaardappel en zaaiui. Onderzoek naar FAB in kool wordt meegenomen vanuit co-financieringsonderzoek.

Op PPO prof. Broekemahoeve liggen ook twee vergelijkbare geïntegreerde systemen, zodat een optimale synergie in kennisontwikkeling kan plaats vinden. Bovendien biedt het hebben van een kleinschalig divers en een grootschalig uniform systeem de mogelijkheid om schaaleffecten bij beheersing te volgen. Denk bijvoorbeeld aan schaal en effect agrobiodiversiteit in de biologische teelt.

Speerpunten voor het (lange termijn) onderzoek in De smaak van morgen zijn:

• Functionele Agrobiodiversiteit, optimale bedrijfs- en perceelsinrichting rekening houdend met gewas, knelpunten, omgeving en bedrijfstype;
• Teeltautomatisering: automatische beheersing onkruiden, ziekten en plagen op basis van beeldherkenning en plaatsspecifieke handeling;
• Grondbewerking op kleigrond: 3 systemen grondbewerking naast elkaar, ploegen, niet-kerend en minimale grondbewerking. Welk effect heeft dit op onkruidbestrijding, teelt rooivruchten, organische stof opbouw &  energievraag?

Elk speerpunt heeft aandachtpunten voor de korte (wat moet nu opgelost worden) en lange termijn (het gewenste doel). Bovendien wordt er volop aandacht besteed aan actuele knelpunten in de biologische teelt. We werken samen met innovatoren uit de biologische sector aan praktische oplossingen voor deze knelpunten. Aandachtspunten zijn hier:

• Voor uien: valse meeldauw, alternatieve onkruidbestrijding, rassenkeuze
• Voor aardappel: Phytophthora (teeltvervroeging, resistente/tolerante rassen), rassenkeuze alternatieve markten

Het telersnetwerk van De smaak van morgen bestaat uit 12 ondernemers waaronder 4 met biologische productie. Het netwerk wordt nauw betrokken bij het onderzoek. Bovendien adviseert het bij keuze, afzet en teelt van gewassen. Het netwerk zorgt ook voor de verbinding met de sectoren.

De smaak van morgen laat haar voortgang zien aan de sector via diverse communicatie kanalen (denk aan Biokennis, Ekoland, Nieuwe oogst, rondleidingen etc.). Een speciale plaats in de communicatie heeft de biologische velddag (eerste week van juli 2009). De velddag wordt georganiseerd met Agrifirm en CBL. Het doel is om een brede groep ondernemers te inspireren op gebied van innovaties in teelt en vermarkting van akkerbouw en groenteteelt. In 2008 is met thema keuze bodem (en samenwerking met DLV plant en PPO) ook succesvol de gangbare sector betrokken bij de Biovelddag.

Datum en omschrijving fases en go/no go momenten:

• Volledig teeltseizoen productie-  en belevingssysteem op PPO prof. Broekemahoeve.
• Volledig seizoen waarnemingen, monitoring en analyse.
• Speerpunten:
  • Inrichting en benutting FAB en mengteelten in relatie tot jaarrond beleving (volledig jaar)
  • Tussen de rij bestrijding van onkruid op basis ‘realtime’ waarneming en RTK correctie (voorjaar-zomer)
• Zo veel mogelijk volvelds toepassen van methoden ter beheersing van oa valse meeldauw en onkruid\ in ui, , Phytophthora in aardappel etc
• Communicatie: rondleidingen, velddag en schriftelijk (nieuwsberichten&publicaties)

Beoogd resultaat

Samenvatting bereikte resultaten in 2009

De Smaak van Morgen (SvM)

In het afsluitende jaar 2009 zijn de teelten in de innovatiesystemen uitgevoerd zoals gepland. GPS en vaste rijpaden zijn op meerdere percelen toegepast. Door juiste raskeuze en teeltstrategiën werden nagenoeg alle bioteelten goede opbrengsten van hoge kwaliteit bereikt.   Verder konden tal van deelonderzoeken konden binnen SvM uitgevoerd worden. Ter afsluiting is in november een slotbijeenkomst SvM gehouden, een samenvattende SvM-Brochure met de resultaten over de jaren gemaakt en een uitgebreide achtergronddocumentatie opgesteld.

BASIS

In het begin van het jaar was de verwachting dat de opbrengsten van de diverse gewassen ver uiteen zouden lopen. In de loop van het jaar werd duidelijk dat dit mee zou gaan vallen. De uiteindelijke resultaten van de opbrengsten laten dit ook zien. De belangstelling voor wat er op BASIS gebeurt, is groot gezien het aantal bezoekers dat er is geweest. Met de praktijk is er veel uitwisseling geweest van kennis en ervaringen. De zoektocht naar geschikte groenbemesters is gestart en wordt wellicht in 2010 voortgezet.

Productenlijst 2009

Smaak van Morgen:

• Biovelddag 2009
• Brochure met resultaten van project Smaak van Morgen
• Achtergronddocumentatie\
• Diverse artikelen (tijdschriften en websites) over het project Smaak van Morgen

BASIS:

• diverse artikelen (tijdschriften en websites) over het project BASIS
• Diverse excursies